تغذیه در مبتلایان به ایدز (۱)

آنچه در رابطه با بیمارى ایدز بسیار حائز اهمیت است این است که پیشگیرى مهمترین و کارآمد ترین راه جلوگیرى از ابتلا به این بیمارى است ولى اگر فردى به این بیمارى مبتلا شد به دلیل دوره طولانى بیمارى مهمترین چیز کنار آمدن با این بیمارى، مراقبت از انتقال این بیمارى و سالم زیستن در کنار این بیمارى است. افراد مبتلا به این بیمارى باید بدانند که اگر مراقبت هاى بهداشتى، پزشکى و تغذیه اى را در رابطه با این بیمارى رعایت کنند مى توانند در کنار سایر اعضاى خانواده خود به زندگى ادامه دهند و ارائه آموزش هاى جزیى به آنها و اعضاى خانواده شان کافى است تا آنها را به یک زندگى سالم رهنمون شود.
از آنجایى که ارتقاى سیستم ایمنى در بیماران مبتلا به ایدز بسیار حائز اهمیت است و سلامت بافت ها و قدرت مقابله با بیمارى ها در آنها کاهش مى یابد، بنابراین تغذیه در آنها به عنوان یک اصل براى ارتقاى سطح سلامت در این افراد شایان ذکر بوده و در دسترس بودن غذاى مغذى و آب سالم براى این افراد بسیار مهم است، به خصوص در هنگام مسافرت یا بیرون غذا خوردن.
-
اختلالات تغذیه اى در این بیمارى
یکى از عوارض شایع در این بیمارى سوءتغذیه پروتئین _انرژى است. عمده ترین علت کاهش وزن در افراد مبتلا به ایدزکاهش دریافت انرژى است نه افزایش مصرف آن. در این افراد اختلال در حس چشایى وجود دارد و از دیگر اختلالات مى توان به تهوع، استفراغ، اسهال، اختلالات تنفسى، لاغرى عصبى(آنورکسیا) اشاره کرد و عمده ترین دلایل بروز کاهش وزن شدید در این بیماران عبارتند از: کاهش انرژى دریافتى، کاهش فعالیت، کاهش اشتها و نقایص متابولیکى.
-
انرژى و پروتئین مورد نیاز
نیاز به پروتئین در این بیماران براى حفظ وزن برابر ۴/۱-۱ گرم به ازاى هر کیلوگرم وزن بدن و براى بازسازى برابر است با ۲-۵/۱گرم به ازاى هر کیلوگرم وزن بدن مى باشد. آرژینین در ایمنى سلولى بسیار مفید است و بد نیست بدانیم که مصرف و عملکرد اسید فولیک در کمبود پروتئین (PEM)آسیب مى بیند، بنابراین علاوه بر توجه به دریافت پروتئین به منابع اسیدفولیک نیز باید توجه داشت.
-
گوشت ها
در مبحث پروتئین اولین چیزى که به ذهن مى رسد، گوشت ها است، بنابراین گوشت بوقلمون و انواع ماهى ها بسیار توصیه مى شود، ماهى غذاى بسیار سالم و سودمندى است که گنجاندن آن در رژیم غذایى به میزان حداقل ۲ بار در هفته (کمترین نیاز ) باید رعایت گردد.
-
تخم مرغ
تخم مرغ یکى از منابع عالى پروتئین بوده که مصرف آن به بیماران بعد از یک ضعف بدنى، یا کسانى که دوره نقاهت را مى گذرانند، بسیار سودمند است. از آنجایى که باید توانایى کبد در استفاده از تخم مرغ را در نظر بگیریم تا میزان کلسترول آن در فرد ایجاد ناراحتى نکند به بیماران مبتلا به این بیمارى توصیه مى شود که بیشتر از ۳ عدد تخم مرغ در هفته میل نکنند (البته این محدودیت براى مصرف زرده یاد شده است و خوردن سفیده اى که کاملاً پخته شده باشد به هر میزان در هفته مانعى ندارد. بهترین شکل مصرف تخم مرغ به شکل آب پز است که بهترین حالت را براى هضم دارد).
-
شیر
به عنوان یک منبع پروتئینى مناسب براى جلوگیرى از سوءتغذیه بسیار توصیه مى شود. روز خود را با خوردن ۱ لیوان شیر همراه با یک قاشق غذاخورى عسل یا ۲ عدد خرما شروع کنید.
-
عدس
عدس یکى دیگر از منابع عالى پروتئینى است و علاوه بر پروتئین حاوى ویتامین B، دارای آهن و کلسیم است. عدس پخته به همراه روغن زیتون غذایى کامل و پر انرژى است.
-
چربى ها
در بدن انسان اسید هاى چربى وجود دارند به نام اسید هاى چرب ضرورى یا EFA که در واقع بدن قادر به ساختن آنها نبوده و باید از خارج از بدن انسان وارد شوند. این اسیدهاى چرب که در روغن هاى مایع به خصوص روغن زیتون، گردو، روغن سویا و ماهى ها به خصوص ماهى هاى آب هاى سرد (قزل آلا نوع رنگین کمانى و ساردین، سالمون و تون) وجود دارد، براى بدن بسیار مهم هستند و در صورت کمبود مصرف آن، کاهش ثانویه سطح آنها در بدن به وجود آمده و فرد دچار اختلال اسید چرب ضرورى یا (EFAD) مى شود که در مورد افراد مبتلا به ایدز این اختلال مشاهده مى شود.
در افراد مبتلا به ایدز استفاده از روغن هایى به نام MCT(ترى گلیسیرید با زنجیره متوسط) بسیار مفید مى باشد این چربى ها در روغن نارگیل وجود دارند و در داروخانه ها فروخته مى شوند این چربى ها نیاز به هضم ندارند و میزان مصرف آنها باید کنترل شده باشد در ضمن این نوع چربى اسید چرب هاى ضرورى را ندارد و باید همراه با LCDها خورده شود. استفاده از روغن ماهى یا اسید هاى چرب امگا ۳ که قبلاً هم ذکر شد مى تواند عملکرد ایمنى را بهبود بخشد چون امگا ۳ در مقایسه با امگا ۶ کمتر باعث پیشرفت التهاب مى شود.
-
مایعات
در افراد مبتلا به ایدز نیاز به مایعات مثل افراد عادى است (۱۲-۸ لیوان در روز) حدوداً چیزى معادل ۳۵-۳۰ میلى لیتر در روز به آب احتیاج دارند. مگر اینکه اسهال، استفراغ یا تب داشته باشند که به ازاى هر درجه تب نیاز به انرژى ۱۳ درصد و نیاز به پروتئین ۱۰ درصد افزایش پیدا مى کند.
-
ویتامین ها و مواد معدنى
باید به افراد دچار این بیمارى یاد آور شویم که از خوردن سبزیجات و میوه جات تازه غفلت نکنند، نمک هاى معدنى مهم است وباید بدانیم که نیاز افراد مبتلا به ایدز به آنتى اکسیدان هایى مثل بتا کاروتن (پیشساز ویتامینA ) بسیار زیاد است. و سایر آنتى اکسیدان ها مثل ویتامین E، و ویتامین C نیز افزایش چشمگیرى در این بیمارى پیدا مى کنند. از این رو مصرف ۱ لیوان آب هویج رنده شده همراه با یک قاشق غذاخورى روغن زیتون به همراه آب یک لیموى تازه (۱روز در میان ) قادر است ملغمه اى از ویتامین هاى یاد شده را به بدن فرد برساند.



